Blog o bieganiu sport.miasta.pl - porady, ćwiczenia, diety dla biegaczy
> Fitness > Jazda konna – czy jeździectwo to coś dla Ciebie? Wszystko, co warto o nim wiedzieć!

20.10.2023

Jazda konna – czy jeździectwo to coś dla Ciebie? Wszystko, co warto o nim wiedzieć!

Jazda konna – czy jeździectwo to coś dla Ciebie? Wszystko, co warto o nim wiedzieć!

Jazda konna – ta aktywność fascynuje i dzieci, i dorosłych. Nic dziwnego! Konie są wspaniałymi zwierzętami, ich gracja hipnotyzuje, a jazda wierzchem daje niesamowite wrażenie wolności. Czy jeździectwo to sport, który nadaje się dla każdego? Co warto wiedzieć, zanim udasz się do stadniny? Przeczytaj – odpowiadamy na najważniejsze pytania dotyczące jazdy konnej.

Czy jazda konna to sport?

Tak, jazda konna jest uważana za sport. Wymaga fizycznego wysiłku, umiejętności, treningu i opcjonalnie także rywalizacji, co spełnia kryteria, definiujące sport.

Jeździectwo konne może być zarówno rekreacyjną formą aktywności fizycznej, jak i profesjonalnym sportem, w którym zawodowcy rywalizują na najwyższym poziomie. Istnieje wiele różnych dyscyplin jeździeckich, a każda z nich ma swoje własne zasady i wymagania. To czyni jazdę konną różnorodnym sportem, dostosowanym do różnych poziomów umiejętności i zainteresowań.

Jakie są dyscypliny jeździeckie?

Obok rekreacyjnej jazdy w stadninie, możesz pomyśleć o trenowaniu konkretnej dyscypliny związanej z konną jazdą. Do wyboru jest 7 dyscyplin oficjalnie uznanych przez Międzynarodową Federację Jeździecką:

  • Ujeżdżenie: To dyscyplina, która kładzie nacisk na precyzję i harmonię ruchów między jeźdźcem a koniem. Zawodnicy wykonują zestaw określonych figur i ruchów na placu ujeżdżenia. Ujeżdżenie jest często porównywane do tańca między jeźdźcem a koniem.
  • Skoki przez przeszkody: To dyscyplina polegająca na przeskakiwaniu serii przeszkód na czas. Celem jest przejście przez tor przeszkód bez popełniania błędów, takich jak odmowy konia lub zrzucenie przeszkód.
  • WKKW (Wszechstronny konkurs konia wierzchowego): To dyscyplina, która łączy ujeżdżenie, skoki przez przeszkody i rajdy konne. Uczestnicy muszą wykazać się umiejętnościami w tych trzech obszarach.
  • Powożenie – kierujący siedzi w powozie prowadzonym przez jednego, dwa lub cztery konie. Ważna jest zarówno technika, jak i wygląd zaprzęgu. Na trasie znajdują się przeszkody, a zadaniem powożącego jest doskonałe podporządkowanie sobie koni.
  • Rajdy długodystansowe – dyscyplina, w której zawodnicy rywalizują o przejechanie określonego dystansu w jak najkrótszym czasie. Konie muszą być wytrzymałe i zdolne do pokonywania długich tras oraz naturalnych przeszkód.
  • Reining – rodzaj jeździectwa charakterystyczny dla westernów, konia prowadzi się jedną ręką. Koń musi być doskonale wytrenowany i chętny do współpracy, by perfekcyjnie wykonać 11 różnych figur.
  • Woltyżerka – gimnastyka na koniu. Polega na wykonywaniu skomplikowanych figur akrobatycznych siedząc na pędzącym koniu. Robi ogromne wrażenie i wymaga równie ogromnej odwagi!

Trenowanie konkretnych dyscyplin umożliwiają specjalne sportowe stadniny. W Polsce najpopularniejsze jest jeździectwo rekreacyjne – właśnie takie najłatwiej uprawiać w stadninach w naszym kraju. Doskonalenie się w dyscyplinach jazdy konnej wymaga specjalistycznych treningów i sporych wydatków.

czy jazda konna to sport - widok toru dla koni
Konna jazda to zróżnicowana kategoria sportowa.

Czy jazda konna to męczenie zwierzęcia?

Przeciwnicy dyscyplin jeździeckich często twierdzą, że konna jazda prowadzi do przemęczenia zwierzęcia. W rzeczywistości, odpowiednio prowadzone jeżdżenie nie jest dla zwierzęcia w żaden sposób szkodliwe.

Rzetelna ekipa stadniny dba o to, by koń:

  • przeszedł odpowiedni trening, zanim zacznie pracować z ludźmi,
  • brał udział tylko w aktywnościach bezpiecznych dla jego stanu zdrowia,
  • znajdował się pod stałą kontrolą weterynaryjną,
  • odpoczywał zgodnie ze swoimi potrzebami,
  • był doskonale odżywiony.

Pracownicy czuwają także nad relacjami między koniem a jeźdźcem. Każdy jeździec ma obowiązek szanowania granic konia – będzie tego uczony od pierwszej wizyty w stadninie.

Jakie zalety daje jazda konna?

Jeździectwo może przynieść wiele korzyści zdrowotnych, zarówno fizycznych, jak i psychicznych. Jak przystało na sport – jest w stanie wręcz odmienić życie!

Co robi ta aktywność?

  • Rozwija kondycję fizyczną: Jazda konna angażuje różne grupy mięśniowe, w tym mięśnie nóg, pleców, brzucha i ramion. Regularne jeździectwo konne pomaga w poprawie ogólnej kondycji fizycznej, siły i wytrzymałości.
  • Poprawia równowagę i koordynację: Ujeżdżanie wymaga skomplikowanych ruchów, które pomagają w rozwoju mechanizmów instynktownego sterowania ciałem.
  • Wzmacnia mięśnie głębokie: Ruchy wykonywane podczas jazdy konnej angażują mięśnie głębokie, odpowiedzialne za posturę. Uczą tym samym utrzymania prostej i stabilnej postawy ciała podczas siedzenia.
  • Redukuje stres: Spędzanie czasu na świeżym powietrzu w towarzystwie konia, kontakt z naturą pomaga w redukcji stresu i poprawie samopoczucia psychicznego.
  • Buduje pewność siebie: Przezwyciężanie wyzwań związanych z jazdą konną i osiąganie postępów w nauce nowych umiejętności zwiększa poczucie własnej wartości.
  • Tworzy więź z koniem: To nie tylko aktywność fizyczna, ale także nawiązywanie więzi z koniem. Współpraca z tym pięknym zwierzęciem jest satysfakcjonującym doświadczeniem emocjonalnym.
  • Wpływa na zdrowie psychiczne: Jeździectwo może pomóc w radzeniu sobie z lękiem, depresją i innymi problemami zdrowia psychicznego. Istnieje nawet metoda terapeutyczna polegająca na współpracy z koniem – tzw. hipoterapia.
  • Buduje samodyscyplinę: Rutyna związana z dbaniem o konia, jego treningiem i szeroko pojętym rozwojem umiejętności buduje wytrwałość przydatną na co dzień.
  • Uczy odpowiedzialności. Między innymi dlatego coraz więcej rodziców zapisuje pociechy na jazdę. Dbanie o swojego konia i relację z nim wykształca poczucie jedności ze zwierzęciem.

Aktywność fizyczna dobra dla zdrowia fizycznego i psychicznego – tym właśnie jest jeździectwo konne.

dziewczynka uprawiająca jeździectwo na hali
Konna jazda fascynuje od najmłodszych lat. Nic dziwnego – konie to wspaniałe zwierzęta, a więź z nimi bywa silniejsza niż z niejednym człowiekiem.

Jak zacząć jeździć konno?

Zalety jazdy najlepiej sprawdzić na własnej skórze! Jak się do tego zabrać?

Znajdź ośrodek jeździecki. Pierwszym krokiem jest znalezienie lokalnej stajni, która oferuje lekcje dla początkujących. Bez problemu odszukasz ośrodek w Sieci. Lekcje dla początkujących oferuje praktycznie każdy ośrodek jeździecki. Skontaktuj się z instruktorem jeździeckim, a on będzie w stanie dostosować naukę do twojego poziomu umiejętności i pomóc Ci w rozpoczęciu jazdy konnej od zera.

Na pierwszą lekcję jeździecką ubierz się w wygodne i dopasowane do warunków pogodowych ubrania. Wygodne buty z niskim obcasem i lekkie spodnie niekrępujące ruchów to podstawa. Kask dostaniesz w ośrodku.

Na początku zostaniesz zapoznany z podstawowymi pojęciami związanymi z jeździectwem. Początkowe lekcje koncentrują się na ujeżdżeniu, czyli na nauce kontroli konia, jego ruchu i komunikacji między jeźdźcem a koniem. Nauczysz się podstawowych zasad bezpieczeństwa podczas jazdy konnej, w tym jak prowadzić konia, jak wsiadać i zsiadać, jak prawidłowo nosić kask ochronny oraz reagować na sytuacje awaryjne.

Kieruj się planem instruktora. Nie poganiaj swojego progresu. Konna jazda może być wymagająca, ale również niesamowicie satysfakcjonująca! Najważniejsze jest bezpieczeństwo – a instruktor jazdy wie, jak o nie zadbać.

jezdziectwo w asyście instruktora
Początkujący jeździec jeszcze nie potrzebuje specjalistycznego sprzętu, wystarczy wygodne ubranie.

Jaki sprzęt jest potrzebny, by uprawiać jeździectwo konne?

Przed pierwszą wizytą w stadninie zapytaj instruktora, co zabrać. Zdecydowaną większość sprzętu dostaniesz na miejscu – najprawdopodobniej z domu nie będziesz musiał brać nic poza wygodnymi butami i ubraniem.

Gdy wkręcisz się w jazdę, sensu nabiera zainwestowanie we własne akcesoria:

  • Kask ochronny: Kask ochronny jest absolutnie niezbędny do jazdy konnej. Chroni głowę jeźdźca w razie upadku. Wybierz kask, który spełnia odpowiednie standardy bezpieczeństwa.
  • Specjalne ubranie do jazdy konnej, które składa się z obcisłych spodni (bryczesy) zabezpieczających uda przed otarciami, oraz odpowiedniego obuwia – sztybletów.
  • Rękawice jeździeckie: Rękawice zapewniają lepszy chwyt wodzy, chronią dłonie przed otarciami i odparzeniami.
  • Wodze i cugle: To narzędzia, które służą do kontroli konia podczas jazdy. Warto wybrać wodze i cugle odpowiednie do danej dyscypliny jeździeckiej.
  • Siodło i ogłowie. Siodło jest specjalnym siedziskiem umieszczanym na grzbiecie konia, a ogłowie to zestaw pasków i sprzętów, które pozwalają utrzymać siodło. Wybór siodła i ogłowia zależy od dyscypliny jeździeckiej i rasy konia. Własne siodło, dopasowane do anatomicznych warunków jeźdźca, jest najwygodniejsze.
  • Zabezpieczenia i ochraniacze: W niektórych dyscyplinach, takich jak skoki przez przeszkody, używa się ochraniaczy na nogi konia, aby zapobiec urazom.
  • Kamizelka ochronna: W niektórych dyscyplinach jeźdźcy noszą kamizelki ochronne, które pomagają w absorpcji wstrząsów w razie upadku.
  • Torba na siodło i torba na sprzęt jeździecki: Torby pomagają w przechowywaniu i transporcie sprzętu jeździeckiego oraz ubrań jeździeckich.

Podkreślamy – na początku najważniejszy sprzęt dostaniesz w stadninie. Ubierz się po prostu wygodnie. Na wydatki przyjdzie czas w przyszłości.

zakładanie siodła do jazdy konnej
Sprzęt dochodzi w miarę zaawansowania jeźdźca.

Czy konna jazda jest bezpieczna?

Nie ukrywajmy – jeździectwo wiąże się z pewnym ryzykiem. Jak w każdym sporcie, wypadki się zdarzają, zwłaszcza gdy zignorujemy zasady bezpieczeństwa czując się zbyt pewnie.

  • Osoby początkujące mogą być bardziej narażone na ryzyko niż doświadczeni jeźdźcy. Dlatego ważne jest, aby zdobywać doświadczenie pod okiem wykwalifikowanego instruktora i nie ryzykować wymagających sytuacji na początku. Ucz się powoli, na spokojnie.
  • Ważne jest, aby używać odpowiedniego sprzętu jeździeckiego. Najważniejszy jest kask ochronny, bezwzględnie obowiązkowy na każdym etapie zaawansowania. Sprzęt musi być w dobrym stanie, rozmiarowo dostosowany do jeźdźca.
  • Instruktorzy jeździeccy odgrywają kluczową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa. Wybierając się na lekcje jeździeckie, upewnij się, że instruktor jest odpowiednio wykwalifikowany. Zapytaj o jego certyfikaty i doświadczenie.
  • Mimo iż konie w stadninach są doskonale wytresowane do pracy z ludźmi, zawsze należy utrzymywać ograniczone zaufanie do zwierzęcia. Trzeba obserwować zachowanie konia i szanować jego komfort.

Generalnie, pod okiem doświadczonego instruktora, trzymając się zasad bezpieczeństwa i używaniu sprzętu zabezpieczającego, jazda konna jest bezpieczna. To bardzo popularny sport już dla najmłodszych – gdyby wiązał się ze znaczącym ryzykiem, z pewnością stadniny nie byłyby tak otwarte na naukę początkujących.

spokojna jazda konna w stadninie
Jazda konna w kontrolowanych warunkach, gdzie ma nic mogącego spłoszyć zwierzę, nie niesie ze sobą dużego ryzyka.

Kto nie powinien jeździć konno?

Istnieją poważne, czasowe i stałe przeciwwskazania do uprawiania sportów jeździeckich. Należą do nich:

  • choroby układu krążenia. Kwestię wysiłku fizycznego należy skonsultować z lekarzem prowadzącym. W przypadku jazdy konnej trzeba mieć na uwadze nie tylko sam ruch, ale i możliwość wystąpienia stresujących sytuacji.
  • alergia na kurz. Na torze jeździeckim jest go pełno, więc przy silnej alergii konna jazda nie należy do łatwych, a może być wręcz niebezpieczna.
  • ciąża. Z uwagi na ryzyko upadku – w ciąży to z oczywistych względów jeszcze groźniejsze.
  • problemy z kręgosłupem, osłabione kości i stawy. Jeździectwo konne może zakończyć się m.in. bólem pleców, gdyż jest dość obciążające dla układu ruchu.
  • neurologiczne problemy. Braki w utrzymywaniu równowagi, koordynacji ruchowej, epilepsja – to wszystko zwiększa ryzyko upadku.
  • skłonność do histerii i napadów paniki. Jeździec musi być opanowany. W przypadku zaburzeń psychicznych (na które praca ze zwierzętami może być pomocna) należy podjąć współpracę z instruktorem wyspecjalizowanym w jedzie terapeutycznej.
  • otyłość. Koń nie powinien dźwigać więcej niż 20% masy swojego ciała, niektóre źródła podają wręcz, że zdrowa granica kończy się na 10%. Wszystko zależy od rasy i warunków zdrowotnych zwierzęcia. Koń waży od 500 do 700 kilogramów.

Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości co do swojej sprawności lub posiadasz ogólne przeciwwskazania zdrowotne do wysiłku, zawsze warto skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem jazdy konnej. Instruktorzy jeździeccy również mogą pomóc w ocenie, czy ta aktywność jest odpowiednia w Twoim przypadku i jakie środki ostrożności należy podjąć.

jeździectwo na otwartym dzikim terenie
Najbardziej satysfakcjonuje jazda na otwartym terenie. Trzeba jednak mieć do tego stalowe nerwy i być kondycyjnie przygotowanym do utrzymaniu sie na koniu, w razie gdyby coś spłoszyło wierzchowca.

Jakie wady ma jeździectwo?

Ten sport, obok szeregu zalet, ma również kilka istotnych wad. Trzeba wziąć je pod uwagę decydując się na rozpoczęcie nauki w stadninie.

  • Koszty: Jazda konna może być bardzo droga. Koszty rosną w miarę poziomu zaawansowania jeźdźca. A jeżeli kiedyś przyjdzie Ci do głowy posiadanie własnego konia (z pewnością przyjdzie), wydatki idą w setki tysięcy.
  • Ryzyko urazów. Upadki z konia mogą prowadzić do groźnych dla życia kontuzji, z czym musi się liczyć każdy jeździec.
  • Zróżnicowanie zachowań koni: Każdy koń ma swoją osobowość i temperament, co może sprawić, że niektóre konie są trudniejsze we współpracy niż inne.
  • Obciążenie organizmu. Jeźdźcy często cierpią m.in. na bóle kręgosłupa.
  • Nie wszystko zależy od Ciebie. W tym sporcie człowiek jest zdany na łaskę i dyspozycję niosącego go konia, co tym ważniejsze, gdy zaczną Ci chodzić po głowie zawody.

Ile kosztuje lekcja jazdy konnej?

W 2023 roku 1 godzina indywidualnych zajęć konnych to koszt minimum 70 zł, do nawet 150 zł. Wszystko zależy od:

  • – renomy ośrodka,
  • – lokalizacji,
  • – specyfiki lekcji,
  • – wykupionego pakietu (pakiet na więcej lekcji = mniejsza cena za jedną).

Przejrzyj oferty lokalnych ośrodków jazdy i zdecyduj, jak poszczególne warianty wpisują się w Twój budżet. Weź pod uwagę, że w cenę lekcji wchodzą kompetenecje instruktora i to, jak ośrodek dba o swoje zwierzęta.

Kto powinien przetestować jeździectwo?

Decyzja o tym, czy jazda konna to odpowiedni sport dla Ciebie, zależy od Twoich osobistych preferencji, celów i zainteresowań. Oto kilka kwestii, które warto wziąć pod uwagę, aby ocenić, czy jeździectwo będzie dla Ciebie dobrą aktywnością:

  • Jazda często przyciąga osoby, które interesują się końmi i są zafascynowane tymi zwierzętami. Jeśli czujesz sympatię do koni, nie boisz się ich, to może to dobry znak.
  • Lubisz aktywność na świeżym powietrzu? Ta aktywność może Ci się bardzo spodobać. Temu sportowi nie można odmówić wiatru we włosach.
  • Jazda konna to również umiejętność budowania relacji z koniem. Gdy lubisz pracować ze zwierzętami i jesteś w stanie zrozumieć potrzeby konia, to daje Ci zielone światło.
  • Jeździectwo konne to ciągła nauka. Wymaga determinacji, samodyscypliny, gotowości do poświęcenia na nią wiele czasu.

Kochasz zwierzęta, naturę, jesteś odważny i świadomy potencjalnego ryzyka kontuzji? Spróbuj pod okiem dobrego instruktora. Być może to właśnie w stadninie znajdziesz pasję, która odmieni Twoje życie na lepsze.

kobieta ze swoim koniem w stadninie
Jeździec musi umieć traktować zwierzę jako równorzędnego partnera.

Czy jazda konna to sport? Tak – sport piękny, różnorodny i wymagający. Niepozbawiony wad – wysokie ceny oraz potencjalne niebezpieczeństwo – jednak o ile nie masz przeciwwskazań zdrowotnych, warto spróbować. Jedna lekcja z instruktorem pozwoli Ci wyczuć, czy jeździectwo to jest to.

Konna jazda daje niesamowitą satysfakcję z rozwoju własnych umiejętności oraz budowania relacji ze zwierzęciem. Jesteś gotowy podjąć tak szerokie wyzwanie? Powodzenia!